1.gihanek
girêdekek e bo çêkirina pirsên nerasterê
- de
- ob
- en
- whether
- nl
- of
- tr
- acaba
Mînak
Nizanim bê sax e yan miriye.
bê
/ˈbeː/
2.navdêr
Rewşa çemandî binavkirî yekjimar ya ba.
Mînak
ketin ber bê
3.daçek
serbixwe, ne pê, ne li gel, ne bi tiştekê/î yan kesekê/î
- de
- ohne
- en
- without
- nl
- zonder
- tr
- -siz / -sız / -suz / -süz
Mînak
Em bê destûra wan hatine.
Etîmolojî
Ji proto-hindûewropî *h₂epó (“dûr, der”). Hevreha ve-, ve, bi- (pêşgira bilanî/fermanî), farisî بی (bî), rusî без (bêz), lîtwanî be, farisiya navîn epê. Li gor dengnasiya kurdî, /eb/'a îranikiya navîn viya bi kurdî bibe /vê/ an /wê/ (wek /ebe/ > ve-, /eber/ > wer-), ku di Matenadaran MS 7117 de wiha hatiye tomarkirin, lê dawiyê forma serketî a nûjen bê bûye.
Peyvên girêdayî
4.lêker
Formek tewandî ji lêkera hatin.
Mînak
Ew ê (dê) bê malê.
Er selete berî xwarinê bê amadekirin, vîtamîn jê kêm dibin.